Zelfstandigenwet 2028: wat betekent het voor zzp'ers in de mondzorg?

Vanaf 2028 komen er vooraf duidelijke spelregels voor het werken met zzp'ers. Dat is de kern van de nieuwe Zelfstandigenwet. Voor zelfstandige tandartsen, mondhygiënisten en tandartsassistenten, en voor de praktijken die met hen werken, betekent dit eindelijk meer zekerheid over wanneer je wél als zelfstandige kunt werken.

Het kabinet wil met de wet een einde maken aan een discussie die al twintig jaar loopt. Opdrachtgevers moeten minder terughoudend worden, en zelfstandigen nemen zelf de verantwoordelijkheid om hun risico's af te dekken.

Waarom een nieuwe wet?

Nederland telt volgens het CBS inmiddels 1,2 miljoen zelfstandigen, een flinke stijging sinds 2013. Duidelijke wetgeving over hun status ontbreekt echter. Dat zorgt voor onzekerheid, ook in de mondzorg, waar veel praktijken werken met zelfstandige behandelaars en waarnemers.

Het grootste risico is schijnzelfstandigheid: je werkt formeel als zzp'er, maar in de praktijk ben je eigenlijk in loondienst. Dit heet ook wel een verkapt dienstverband. De Belastingdienst treedt hier inmiddels strenger tegen op en kan boetes opleggen. Die handhaving blijft ook na de invoering van de Zelfstandigenwet bestaan.

Daarnaast wil het kabinet voorkomen dat zzp'ers worden uitgesloten, of door opdrachtgevers gedwongen worden om via een intermediair of broker te werken alleen om het risico op schijnzelfstandigheid te ontlopen.

Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie): "Zzp'ers zijn van grote waarde voor onze economie. Na jaren van onduidelijkheid en onnodige terughoudendheid bij opdrachtgevers moet de nieuwe wet zorgen voor meer rust en vooral duidelijkheid onder zelfstandigen en opdrachtgevers."

Toets 1: de zelfstandigentoets

Deze toets kijkt naar jou als ondernemer. Heb je de basis op orde? Volgens het wetsvoorstel moet je aan de volgende eisen voldoen:

• Je bent ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (KVK) en factureert zelf.
• Je hebt in een periode van twee jaar minimaal drie opdrachtgevers gehad, zodat je niet te afhankelijk bent van één praktijk.
• Je besteedt een minimumbedrag aan voorzieningen tegen ondernemersrisico's, zoals een arbeidsongeschiktheidsverzekering, een pensioenregeling, een voorziening voor ziekte en een aansprakelijkheidsverzekering.

Voor veel zelfstandige tandartsen en mondhygiënisten is vooral die laatste eis een goed moment om je verzekeringen en pensioenopbouw tegen het licht te houden.

Toets 2: de werkrelatietoets

De tweede toets gaat over de samenwerking met een specifieke praktijk. Werk je daar echt zelfstandig? Daarvoor gelden deze uitgangspunten:

• Praktijk en zelfstandige spreken duidelijk uit dat zij als zelfstandigen samenwerken, en niet als werkgever en werknemer.
• De zelfstandige bepaalt zelf hoe de werkzaamheden worden uitgevoerd.
• De zelfstandige is vrij om te bepalen op welke tijden en op welke locatie hij of zij werkt.
• De zelfstandige werkt voor eigen rekening en risico.

Het principe daarachter is eenvoudig: wie het economische risico draagt, moet ook kunnen sturen. Zzp'ers dragen de lusten en de lasten van het ondernemerschap, en dat onderscheidt hen van werknemers.

De veilige haven

Wie aan beide toetsen voldoet en in de praktijk ook zo werkt, komt in een zogeheten veilige haven. Je weet dan vooraf zeker dat je als zelfstandige aan de slag kunt. Voldoe je niet, dan is in elk geval duidelijk wat je moet aanpassen.

Je kunt aantonen dat je in de veilige haven zit met een modelovereenkomst die je boekhouder of accountant afgeeft. Dat is niet verplicht: je mag het bewijs ook zelf leveren. Of er daarnaast een toetsingscommissie komt, is nog niet besloten.

Wat betekent dit voor jou?

De wet gaat naar verwachting in 2028 in, maar het is verstandig om nu al te kijken hoe je ervoor staat.

Ben je zelfstandig tandarts, mondhygiënist of assistent? Controleer of je KVK-inschrijving, facturatie en verzekeringen op orde zijn. Kijk ook hoeveel opdrachtgevers je de afgelopen twee jaar had, en of je echt zelf bepaalt hoe, wanneer en waar je werkt.

Ben je praktijkhouder? Leg in de samenwerking duidelijk vast dat het om een zelfstandige relatie gaat. Geef de zelfstandige ook echt de ruimte om eigen keuzes te maken in de uitvoering en planning.

Twijfel je of een zelfstandige constructie of juist een dienstverband het beste past bij jouw situatie? Neem gerust contact op met DentalCens Intermediair. We denken graag met je mee.